Wydawnictwa o wojnie secesyjnej- bitwy i kampanie-część I

Dzisiejszym artykułem rozpoczynamy przegląd najważniejszych opracowań książkowych dotyczących poszczególnych bitew i kampanii Wojny Secesyjnej. Celem jest przybliżenie polskiemu Czytelnikowi książek, które na zachodzie zostały uznane za klasykę lub są bardzo dobrze oceniane przez historyków. W pierwszej części przedstawiam kilka pozycji dotyczących wschodniego teatru wojny. Bitwa pod Gettysburgiem stanowić będzie temat odrębnego artykułu ze względu na dużą ilość ważnych opracowań. W przypadku książek opisujących kampanie lub bitwy istotnym elementem jest ilość i jakość map - będę zatem podawał te dwie rzeczy, dodatkowo zaznaczę jeżeli mapy będą przedstawiały przebieg walk na szczeblu pułków. Wszystkie przedstawiane tutaj pozycje powinny być dostępne w amerykańskiej księgarni Amazon. 

 

DRUGA BITWA POD BULL RUN ** CEDAR MOUNTAIN ** FREDERICKSBURG

 

[Rozmiar: 26558 bajtów][Rozmiar: 21556 bajtów] [Rozmiar: 19343 bajtów]

 

Książka RETURN TO BULL RUN. The Campaign and Battle of Second Manassas (wydanie pierwsze: 1993; okładka - Norman:University of Oklahoma Press, 1999) autorstwa Johna J. Hennessy jest bez wątpienia najbardziej szczegółowym opisem kampanii, której kulminacją była Druga Bitwa pod Bull Run. Począwszy od bitwy pod Cedar Mountain autor opisuje ruchy wrogich armii, szczegółowo bitwę pod Groveton oraz dwudniową Drugą Bitwę pod Bull Run. Późniejsza bitwa pod Chantilly jest opisana tylko ogólnikowo. Całość napisana jest w bardzo dobrym stylu. 607 stron, 15 dobrych map.

 

Doskonałym uzupełnieniem powyższej książki jest „STONEWALL JACKSON AT CEDAR MOUNTAIN” (Chapel Hill:University of North Carolina Press, 1990) autorstwa Roberta K. Kricka. Jest to opis wydarzeń, które doprowadziły do bitwy pod Cedar Mountain oraz samej bitwy, która stanowiła preludium do kampanii zakończonej Drugą Bitwą pod Bull Run. Krick przez trzydzieści lat był historykiem Narodowego Wojskowego Parku wokół Fredericksburga i jest jednym z największych znawców historii Armii Północnej Wirginii. W książce autor przedstawił przebieg bitwy pod Cedar Mountain z przytłaczającą dokładnością. 472 strony, 16 dobrych map - dotyczące przebiegu bitwy przedstawiają rozmieszczenia poszczególnych pułków.

 

Bitwa pod Fredericksburgiem była zawsze „zaniedbywana” jeżeli chodzi o pozycje książkowe. Lukę doskonale wypełnił Francis Augustin O’Reilly dziełem „THE FREDERICKSBURG CAMPAIGN. Winter War on the Rappahannock” (Baton Rouge:Louisiana State University Press, 2003 r.). Jest to klasyczne studium bitewne, najprawdopodobnie definitywna pozycja dotycząca tej bitwy. Autor dokładnie opisuje kolejne ataki federalne na pozycje Konfederatów na Wzgórzach Marye, przy czym z równą szczegółowością analizuje przebieg walk wokół Prospect Hill na odcinku korpusu generała „Stonewalla” Jacksona. Jedynym minusem jest brak tzw. Order of Battle czyli zestawienia organizacyjnego walczących armii. 630 stron, 15 bardzo dobrych map - dotyczące przebiegu bitwy przedstawiają rozmieszczenia poszczególnych pułków.

 

KAMPANIA PÓŁWYSPOWA 1862 ** ANTIETAM ** CHANCELLORSVILLE

 

Jeżeli szukamy opracowań dotyczących Kampanii Półwyspowej 1862 r., Antietam lub Chancellorsville najlepiej sięgnąć po książki Stephena W. Sears’a. Krótko mówiąc każda z nich jest najlepszą pozycją dotyczącą tematu, którego dotyczy i znajdziemy w nich wszystko co powinniśmy wiedzieć – począwszy od spraw politycznych i planowania, poprzez manewrowania wrogich armii, aż po dokładne opisy poszczególnych bitew.

 

[Rozmiar: 39211 bajtów][Rozmiar: 21684 bajtów][Rozmiar: 10129 bajtów]

 

„TO THE GATES OF RICHMOND. The Peninsula Campaign” (wydanie pierwsze: 1992; okładka – New York:Mariner Books, 2001) przedstawia całokształ wydarzeń związanych z Kampanią Półwyspową 1862 r. generała McClellana. Książkę można podzielić na trzy części: w pierwszej autor analizuje przyczyny, które doprowadziły do próby zdobycia stolicy Konfederacji od strony półwyspu wirgińskiego oraz samo przerzucenie armii federalnej na półwysep. Część druga to opis marszu McClellana „do bram Richmond” zakończonego bitwą pod Seven Pines. Część trzecia to opis ofensywy, jaką podjął nowy dowódca armii konfederackiej, generał Lee. W ciągu siedmiu dni Lee stoczył kilka bitew (tzw. Seven Days Battles) i odrzucił armię federalną aż do rzeki James. Autor bardzo dobrze opisuje wszystkie bitwy kampani, począwszy od Yorktown aż po Malvern Hill. 468 stron, 15 dobrych map.

 

Po raz pierwszy wydana w 1983 r. „LANDSCAPE TURNED RED. The Battle of Antietam”(New York:Houghton Mifflin Company) do dzisiaj pozostaje najlepszą pozycją dotyczącą pierwszej wyprawy generała Lee na Północ, której kulminacją była bitwa pod Antietam. Autor analizuje sytuację polityczno-militarną jaka mała miejsce pod koniec lata 1862 r., następnie śledzimy ruchy wrogich armii - od wkroczenia Konfederatów do Marylandu, poprzez zdobycie Harpers Ferry, bitwę pod South Mountain, aż do finałowego starcia wokół miasteczka Sharpsburg. Sama bitwa pod Antietam opisana jest bardzo szczegółowo, cios po ciosie. 431 stron, 10 dobrych map.

 

“CHANCELLORSVILLE” (New York:Mariner Books, 1996) to dokładny opis wydarzeń związanych z ostatnią bitwą generała Thomasa “Stonewalla” Jacksona. Lee i Jackson przedstawieni są jako doskonali dowódcy, ale Sears oddaje również sprawiedliwość Hookerowi, który odbudował morale armii federalnej po porażkach 1862 roku, a w początkowej części kampanii udało mu się wymanewrować Lee. Mocną stroną książki są świetne mapy autorstwa Georga Skocha, które pozwalają dobrze zrozumieć opisywane ruchy armii oraz przebieg walk. Bitwa pod Chancellorsville opisana jest szczegółowo, o skrupulatności badań autora może świadczyć fakt, że w załączniku podane są szczegółowe starty jakie w bitwie poniosły poszczególne pułki. 593 strony, 19 bardzo dobrych map.

 

GRANT vs LEE – KAMPANIA W WIRGINII 1864 r.

 

Jeżeli chodzi o kampanię w Wirginii 1864 r., w której stanęli na przeciwko sobie dwaj najwięksi dowódcy tej wojny – Grant i Lee, gorąco polecam książki Gordona C. Rhea. Rhea dokładnie analizuje całokształt wydarzeń, decyzje dowódców, ruchy armii oraz przebieg samych walk. Wszystko to napisane jest w wyśmienitej i obiektywnej formie – Grant nie jest tutaj tradycyjnym „rzeźnikiem”, a Lee nieomylnym strategiem. Obaj popełniają błędy, które autor dokładnie analizuje. W książkach znajdziemy bardzo dobre mapy autorstwa Georga Skocha, które przedstawiają przebieg walk na szczeblu brygad. Rhea pracuje obecnie nad piątym tomem, który będzie opisywał wydarzenia od Cold Harbor aż do przybycia obu armii pod Petersburg. Osobiście bardzo polecam książki Gordona C. Rhea – to prawdziwe arcydzieła.

 

[Rozmiar: 10894 bajtów][Rozmiar: 9594 bajtów][Rozmiar: 11313 bajtów][Rozmiar: 9663 bajtów]

 

 

„THE BATTLE OF THE WILDERNESS, May 5-6, 1864” (Baton Rouge:Louisiana State University Press, 1994 r.) to opis wydarzeń mających miejsce od 2 do 6 maja 1864 r. – ostatnich przygotowań do kampanii, przekroczenia rzeki Rapidan przez armię federalną oraz wielkiej dwudniowej bitwy pod Wilderness. 512 stron. 20 bardzo dobrych map.

 

„THE BATTLES FOR SPOTSYLVANIA COURT HOUSE AND THE ROAD TO YELLOW TAVERN, May 7-12, 1864” (Baton Rouge:Louisiana State University Press, 1997 r.) to opis wydarzeń od 7 do 12 maja – obie armie opuszczają Wilderness i udają się w okolice Spotsylvani. Tutaj Grant rozkazał kilka frontalnych ataków na linie Lee, z których gigantyczny atak z 12 maja zakończył się prawie 24-godzinnymi walkami. Autor przedstawia również zmagania kawalerii i ostatnią bitwę Jeba Stuarta – Yellow Tavern. 483 strony, 30 bardzo dobrych map.

 

„TO THE NORTH ANNA RIVER. Grant and Lee, May 13-25, 1864” (Baton Rouge:Louisiana State University Press, 2000 r.) to opis wydarzeń od 13 do 25 maja – ostatnich bitew pod Spotsylvanią oraz manewrów, które doprowadziły po pata nad rzeką North Anna. 505 stron, 29 bardzo dobrych map.

 

„COLD HARBOR. Grant and Lee, May 26 – June 3, 1864” (Baton Rouge:Louisiana State University Press, 2002 r.) to opis wydarzeń od 26 maja do 3 czerwca - od opuszczenia pozycji nad rzeką North Anna aż do sławnego ataku federalnego pod Cold Harbor, 3 czerwca 1864 r. Rhea kwestionuje kilka utartych historii dotyczących Cold Harbor, m.in. że 7.000 żołnierzy federalnych zostało zabitych lub rannych w ciągu 30 minut trwania ataku. Autor dowodzi, że w rzeczywistości Grant stracił mniej ludzi, a w dodatku w większym przedziale czasu i na wszystkich frontach tego dnia. Argumentacja poparta jest analizą przebiegu walk i jest bardzo przekonująca, dodatkowo autor wskazuje źródła różnych historii i mitów dotyczących tej bitwy. 532 strony, 32 bardzo dobrych map.

 

Opracował,

Aleksander Królikowski, luty 2005 r.

Rozmiar: 101327 bajtów